Wystawa S.K.O – 1936r.

W 1934r. władze Województwa Śląskiego wydały ogólnik (pierwszy w Polsce) nakładający na szkoły śląskie obowiązek tworzenia w nich Szkolny Kas Oszczędności. W styczniu 1935 roku szkolne kasy oszczędności (SKO) zostały oddane pod kuratelę Pocztowej Kasy Oszczędności (dzisiejszego PKO Banku Polskiego). W obejmującym tę datę roku szkolnym do S.K.O przystąpiło ponad 5,5 tys. szkół, a książeczki oszczędnościowe otworzyło prawie 0,5 mln uczniów. Do wybuchu II wojny SKO działało w blisko 14 tysiącach szkół i skupiało ponad milion uczniów.


Skarbonka wzór 1920r.

PKO wspierała działania szkół uczestniczących w S.K.O, m.in. przekazywała materiały dydaktyczne, poradniki dla nauczycieli, czasopisma dla młodzieży („Młody Obywatel”), a ponadto organizowała konkursy z atrakcyjnymi nagrodami. Prowadzenie SKO było ważnym elementem edukacji społecznej w rodzącej się po latach zaborów państwowości polskiej.


„Młody obywatel” – numer październikowy 1936r

Każdy członek S.K.O – był posiadaczem specjalne książeczki,


Wzór książeczki S.K.O z 1936r.

i bezbłędnie znał słowa hymnu oszczędnościowego:

Wokoło wszędzie praca wre
Miód słodki zbiera pszczoła

I człowiek trudu swego plon
Gromadzi w pocie czoła

Gdy pełny ul – nie grozi pszczółkom głód
Choć już pod śniegiem łąka cała
Oszczędzaj wciąż, by bieda nie pukała
Do twych wrót
 
Niech każde z nas, jak pszczółek rój
Od świtu przez dzień cały
Swej pracy skrzętnie zbiera plon
Czy duży jest czy mały
 
Do kłosa kłos usilnie zbieraj, wiąż
Gdy plon przyniesie żyto złote
Zroś czoło swoje znojnej pracy potem
Naprzód dąż!

W aktywność Szkolnych Kół Oszczędzania – włączali się rzecz jasna i harcerze i zuchy, bo jak mówi 9 punkt prawa harcerskiego – Harcerz jest oszczędny i ofiarny.

Jedną z form propagacji S.K.O  w województwie śląskim, były organizowane od 1935r.  – wystawy. I tak pierwsza odbyła się w powiecie rybnickim, kolejna zaś w 1936r. w powiecie lublinieckim.


Fotomontaż przedstawiający zdjęcia z wystawy S.K.O  Lublińcu w 1936r.

Wystawie, którą można było odwiedzać od 13 do 20 czerwca towarzyszył organizowany w szkołach Tydzień Propagandy Oszczędności.

W każdej szkole w powiecie (było ich 47) działała Szkolna Kasa Oszczędności. Na ponad 7,5 tyś uczniów i uczennic – do S.K.O zapisanych było prawie 60%. Łącznie na kontach uczniowskich znajdowało się prawie 28,5 tyś złotych, co w przeliczeniu na ucznia wynosiło około 6 zł (dla porównania bilet do kina kosztował około 50 gr., zaś zeszyt szkolny około 20 gr.)

Zuchy z klasy 3a ze Szkoły Powszechnej nr 1
w tygodniu propagandy oszczędzania – czerwiec 1936r.

Na otwarcie wystawy, które odbyło się Szkole Rolniczej (dawnej bursie szkolnej) 13 czerwca 1936r. przybyło wielu gości w tym: Kurator Okręgu Szkolnego Śląskiego – dr Tadeusz Kupczyński, starosta powiatu Stanisław Olszewski, czy dyrektor udziału PKO w Katowicach – pan dr Mackiewicz. Wśród organizatorów nie zabrakło członków ówczesnej Komendy Hufca ZHP Lubliniec, którą reprezentowali druhowie: Ludwik Klama i Stanisław Wojciechowski. Warto dodać, także że jednym z głównych koordynatorów wydarzenia był nauczyciel i instruktor – Emeryk Cieślar (był on powiatowym referentem S.K.O).

Na wystawie znalazły się eksponaty przedstawiające oszczędność we wszystkich przejawach życia ludzkiego, od oszczędzania pieniędzy, poprzez makulaturę, butelki czy – racjonalny podział pracy. Wyróżniono prace ze szkół z Koszęcina, Lubecka i Olszyny.


Wystawa oszczędnościowa S.K.O w Lublińcu w 1936r.
Emeryk Cieślar, stoi pierwszy od prawej,
obok starosta lubliniecki – dr. Olszewski

W ciągu tygodnia wystawę zwiedziło ponad 700 uczniów z całego powiatu, a łącznie ponad 13 tyś zwiedzających. Z okazji tygodnia propagandy oszczędności i wystawy – rozdano specjalne nagrody pieniężne – wpłacone na książeczki. V nagrodę otrzymali harcerze Hufca Lubliniec.


Wystawa oszczędnościowa S.K.O w Lublińcu w 1936r.

Na podstawie:
Kronika Szkoły Powszechnej nr 1 w Lublińcu
Dziennik „Polska Zachodnia” – czerwiec 1936r. nr 171
bankomania.pkobp.pl
Gazetka Oszczędnościowa, 1937, R. 7, nr 4

Zdjęcia:
Kronika Szkoły Powszechnej nr 1 w Lublińcu
bankomania.pkobp.pl
Archiwum Hufca Lubliniec
NAC-online