Wigilijna bojka
Bigloc, krupa, cwerg, szumno truda, krzipek kopruch, trefjyli ci śe na byfyju ło połnocy we wilijo. U mje wszyjscy z doma poszli na pastyrka, joch łostoł w doma som, byłech za mały bajtel coby śniymi na mszo podreptać. Łobudziyło mje larmo co szło ze kuchnie suchać, łoblykłech lacie i polekuch śe skrod, pod kuchnia. Dzwjyrza zawarte, słysza ci godaniy, romplowanie po byfyju, ftoś gro na krzipkach, mos wjedzieć – „Śwjynto noc cicho noc” wygrywo. Poleku łotwjyrom dzwjyrza. Na byfyju łobejrzołech ci zmjyszano zgraja małych liliputkow. Ucichli kej mje ujżeli, zcykani, wystrachani niyruszajom śe. Zyrkajom na mje choby mi kcieli pedzieć, niy boj śe bajtel, my Ci krzywda niy zrobjymy. Stoja dwje minuty i śe dziwom. Jerona ale szykowno czelodka. Gymba mi śe lacho, łod ucha do ucha.
Tus łosprawjać wom byda, ło biglocu co ci pjerzin łod downa we śranku na wjyrchniym fachu mjyszko. Na biglach gizd śe chuśto, niykej ciepje gupje afy, a kej śe fest nerwuje tus ci djosek gośno pomstuje „Kulemole” – pado. Połosprawjom wom sam ło śyrocie krupje, co we szuflotce byfyja śe chowje, a ci pocimoku kej wszyjscy fest harcom, na śtyrech pocichu ze szuflotki śe wykludzo, wszyndy zgobi, a sam maszkyci, kej śe ji na prowdy mjerznie, tus ci rompluje, a śe hań a nazot dryn kulo, as ci szflotka dygoce. Połosprawjom wom ło cwergu dziwoku, co durch śe dziwi a dzwiyrza po cimoku dlo śzpasu łotwjyro na łebje nosi cerwono myca, pado – „Kej niychcesz mjeć mycki, dowej dycki na porzycki”. I ło szumnyj trudzie ftoro durch na wilijo gwizdo przi piecyniu kołoca, a po cimoku śtrykuje, bez dziń hekluje. Na końcu ło krzipku, kopruchu. Tus łon niy kwynko kej mu śe dobrze darzi, rod na krzipkach gro, pjyknie na nich krzipi niymo ipi.
Tus teroski wom połosprawjom jako łoni wszyjscy wyglondali, coby kożdy se umjoł tych liliputow forsztelować.
Tyn Bigloc mo modro gymba, lica kulate, podugowato kluba we formje zamotlanego mjecha, na łebje mo bronotno beretka ze cyplikym, łon je glaciaty, mo glaca, gymba srogo wrazicko, wary mo hoby naplompane luftym, zaś ślypja szklonce choby u rapitołzy, blank zielone. Łoblecony je we taki ala arbajcanzug tys na modro farbjony, loto po bosoku, krotke galotki mo na rzici, tusci mo yino tszi palce u kożdyj rynki, trzi u kożdyj nogi, uchole hoby hynkle lod gorcka.
Śiyrota Krupa mo baniato krympo gowa bez karku, na gowje tuch, hustka lilowo, ślypka hoby dwje rozynki. Na tych ci tycich uszach nausznicki, krotke szlapy, krotke rynce, loto we bjołyj heklowanyj zopasce, we mechatych, cićkowatych papuciach. We jednyj rynce tszimje warzycha, sprzodni kabze zopaski, wystowo nudelkula.
Cwerg dziwok wyglondo łon naprowdy hoby mini cwerg. Cerwone łoblecynie, corne sztszewiki, cerwono myca bjoły bombel, niybjeske ślypka, cerwone lica. Chowje śe za śzrankym przi zokel lajście sam mo tunel ku pywnice wyborowany. Kejby sam we izbje śe mu przi zici kopciyło, tusci drap poradzi uciyc weg, coby żodyn niy widzioł, a śe niy dziwoł, styknie kej yino lon je som dziwok.
Ja teroski taa szumno Truda tsza łopisać. Szumno Truda to je mini heksa, mo mjetła, na ftoryj poradzi furgać, wyglondo ci z gymby hoby heksa, mo kichol hoby heksa, dugo kecka hoby heksa, mo hut hoby heksa, mjetla tszimje zowdy pod rynkom. Drotki do śtrykowanio a heklowanio. Dyć przeca mocie tys wjedzieć, we flaszecce dryn mo magjo śwjonteczno, jusaś we małym koferku, wszyjsko dycko przi śia tacho, a dycki dowo genau pozour coby tyn koferek we cudze rynce śe niy przekludziyl, niy podzioł. A jakymu miglancowi bez ci tego szkolynio, bez anongu, bez pojyncio we tym fachu, śie nyskwol troszycka a ciutecka napochać zakciało. Tusci po prowdzie pedzieć ze tom magjom niyma szpasu, niyśmjycie ze magom połonacyć pomotlać. Pado szumno trutka – zys idzie narobić gibko kupa marasu. Heksa mocie wjedzieć mjyszko na gorze, hań wele gniozda latopyrzy. latopyrze musom heksa suchać aji zowdy surzyć. Łona se sam herszuje.
Krzipek kopruch wyglondo elegancko, łazi we fraku wyśztrekowany, lakierki halbki na szłapach śznurowane, ciśe szklom wypucowane hoby na mszo na niydziela przirychtowane. Cycuć glancuś ze koprucha, mo tako corno fliga pod gorckym. Z gymby wyglondo hoby „don Pedro” ze krajiny dyszczowcow. Corno śzpic brodka, śzpicaty wonsik, galoty na bize wybiglowane, krzidła mo pod frakym schowane. Krzipki zowdy mo pod rynkom, śpicaty a ci dugi nos, na gowje cylinder corny ze bjołom szleifkom, pjeron wjy pojakymu….
Tusci stoja we tych dzwjyrzach zdziwowany, mom leko stracha, stoja ci śztram hoby śztympel do zoli prziankrowany. Gymbach leko łozewar prawje domola, zyrkom ci ze winkla na ta czelodka, uśmjychom śe poleku, chyciołch fest luftu, pjerzinie co sam bydzie myśla. Kwila ciszy…
Krzipek ustoł ze groniym. Siyrota Krupa śe do mje łodzywo, pado – „Jak ci godajom bajtelku ?” Joch ci fest luftu chycioł, godom: „Licho a cicho” – ach ci je, naprowdy blank zerzynowany. „Jorguś” – szepca; – pado Krupa: „Fainie Cie synek mjanujom. Jorguś, tus mje śe richtig podobo. Dyc zaroski kożdy zdycka wyluzowany, kożdy mi śe tukej przedstawjoł. Widzis-z my jak co roka, trefjomy śe u wos na byfyju, toć my swami łod hań downa, łod pokolyń mjyszkomy, niykej dowomy ło śia znać. Cwerg Ci łotwjyro dzwjyrza naskwol, ściepuje szolki na zola, wysuje niykej monka abo cuker tyn gizd, tyn zgobnik. Krzipek Kopruch krzipi cym śe yino do, niykej ći śe możno zdowo isz śe śzrank łotwjyro abo ci pocimoku furtka krzipi, sztachytki klekocom, styrkocom. Zaś Bigloc przeciepuje łachy we śzranku, howje zoki, przekłodo mantle, ancugi, ślipsy pomotlo. Mos wjedzieć dycki tys-z naskwol. Beztus-z niykej ciyńszko coś na watrko we śzranku znojś. pra. Szumno Truda herszuje, rompluje na gorze, pod sztszechom, latopyrze ji dycko pomogajom. A jo rod rzondza, rod rompluja se we szuflotce, sam śe dycki howja, we byfyju.. joch niy je ku zgobjyniu zdatno, zowdy starom śe kożdyj gospodyni domowyj – pomogać. Jo doglondom kożdo Wilijno potrawa, coby mjała dobry posmak wilyjnego jodła, coby kożdy mjoł uciecha a udano taa swjynto Wilijo. Coby wom jodło we pysku niy rosło, a dycki rod gymbowało na Wjecerzo Wilijno. Pra.”
Heksa Szumno Truda łobtaksowała mje takiym byzym blikym, śztrynk na mje kukała ach zech zadygotoł, cierki mje po puklu przeszły. Pado: „Synek suchej a zwożej co ci padom. Jorguś to coś sam we tyj kuchnie ujrzoł, widzioł, a uśwjatcył, nyśmjys bez 50 lot żodnymu łosprawjać, inacyj cie karlus znojda a niybyda śe ze tobom cackać a paprać, rukcuk cie do gruby wciepna i bydzie amynt, żodyn cie niy znojdzie.”
Mocie wjedziec bez 50 lot żodnymuch nic niy godoł, ale teroski moga..pra. Wjerza ze dwje godziny my we tyj kuchnie, fajerowali, jedli śpjywali, kolyndowali, a potyn zech śe kimnoł, przi stole, kaj ci bouł na niym wysuty cuker puder i łostało sie kupa rozciepanych, nadreptanych małych śladow po coluśkyj zgraje lilipotow, a jako dowodisz to sie mi zeiścioło naprowdy.
Dostołech łod nich copka śztrykowano ze boblym, mjoł jaa dostać Bigloc na dziećintko, yino ji niykcioł bo padoł we bertce szykowni waglondo. Ta copka mom do dzisio, ich ja ekstra dlo wos łoblyk, zys cobyście wjedzieli, jo sam niy fulom.. pra
