Mikrytowe i sparytowe wapienie woźnickie

Jak wiemy, nasz Biały Śląsk wapieniami stoi. Są to bardzo ciekawe skały, mogące powstawać w różnych środowiskach sedymentacji. Nasze wapienie woźnickie, ciągnące się pasem od Woźnik po Dobrodzień występują, podobnie jak inne tego typu skały – zasadniczo w dwóch podstawowych odmianach: mikrytowej i sparytowej. Jaka jest różnica między nimi?

Typ pierwszy, mikrytowy – to wapień składający się z bardzo niewielkich kryształków węglanu wapnia (CaCO3), czyli kalcytu. Kryształki te są mniejsze, niż 5 mikrometrów, zatem niewidoczne gołym okiem – są mikrokrystaliczne. Ten rodzaj wapienia to najczęściej słabo zmieniona skała, powstała wskutek odkładania się mułków bogatych w węglan wapnia. Czasem może zawierać skamieniałości – czyli zachowane w stanie kopalnym szczątki roślin i zwierząt.

Z kolei wapień sparytowy (zdjęcie drugie) odznacza się dobrze widocznymi kryształami kalcytu. Pięknie połyskują one w słońcu. Widać na nich ładne płaszczyzny łupliwości – twarde, regularne ściany po pęknięciu kryształu. Ten typ wapienia odznacza się wyższym poziomem krystalizacji – zazwyczaj jest to przekształcony wapień mikrytowy. Proces odpowiedzialny za tę przemianę nazywamy rekrystalizacją. Może on zachodzić na przykład podczas procesu diagenezy, czyli formowania się litej skały z luźnego osadu i nasze wapienie woźnickie uległy rekrystalizacji najprawdopodobniej właśnie na tym etapie.

Co ciekawe, zarówno wapienie mikrytowe jak i sparytowe można znaleźć w jednym odsłonięciu – często sąsiadują one ze sobą. Tak jest w odsłonięciu wapieni w Lisowicach, w wapiennym wąwozie niedaleko Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach.