Michał Władysław Sznapka
Michał Władysław Sznapka urodził się w Katowicach 18 września 1931r. w rodzinie Roberta i Jadwigi z d. Niemierowskiej. Ojciec Michała – Robert Sznapka był w tym czasie dyrektorem generalnym kopalń w koncernie Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura.
Warto także wspomnieć o wuju Michała – Emilu Sznapce (bracie ojca), który w okresie międzywojennym był znanym działaczem narodowym na Śląsku Cieszyńskim i dyrektor Państwowego Liceum Pedagogicznego im. Pawła Stalmacha w Cieszynie.
Michał Sznapka tuż przed wojną rozpoczął edukację – być może w Katowicach, być może w Karwinie, gdzie od 1938r. jego ojciec został komisarzem tamtejszych zakładów górniczych.
Za to pewne jest, że od najmłodszych lat Michała gnała pasja do wiedzy, przygód i poznawania świata. Od najmłodszych też lat związany był z harcerstwem.
W czasie wojny Michał mieszka wraz z rodzicami Tarnowie, gdzie ojciec by zapewnić byt rodzinie handluje węglem.
Gdy wojna się kończy Sznapkowie wracają na Śląsk, a Michał zostaje wysłany do Prywatnego Gimnazjum im. ks. Stanisława Konarskiego OO. Pijarów w Krakowie-Rakowicach, a następnie do Cieszyna gdzie kontynuował naukę.
W 1950r. rodzina Sznapków przeżywa tragedię – Urząd Bezpieczeństwa aresztuje Roberta Sznapkę, katuje go i przewozi do więzienia w Katowicach (zostaje też mu odebrana spółka węglowa „Montana”, którą kieruje w Gdańsku) jednak ze względu na zły stan zdrowia zostaje zwolniony – na niewiele się to zdało. Jeszcze tego samego roku umiera.
W takich okolicznościach Michał Sznapka pisze w 1951r. maturę w Liceum Ogólnokształcącym im. Antoniego Osuchowskiego w Cieszynie, a następnie rozpoczyna studia wydz. filozoficzno-historycznym Uniwersytetu Jagielońskiego w Krakowie na kierunku dziennikarstwo. Zakończy je w 1954r. zdobywając dyplom licencjata.
Będąc jeszcze uczniem szkoły w Cieszynie stawiał Michał Sznapka swoje pierwsze kroki jak dziennikarz i korespondent pisząc do prasy młodzieżowej „Pokolenia” i „Sztandaru Młodych”. Pisał także listy do „Trybuny Ludu” i Dziennika Zachodniego”. Do „Trybuny” będzie pisał także w czasie studiów w Krakowie, a po ich zakończeniu rozpocznie pracę jako dziennikarz w „Trybunie Robotniczej” w Katowicach (1954-1955).
Jednak nie na długo. W 1955r przenosi się do Kopalni Węgla Kamiennego „Szombierki”, gdzie przez rok prowadzi radiowęzeł i jest dziennikarzem Zakładowej Gazety „ECHO”.
Michał Sznapka nie bał się wyzwań i co rusz znajdował sobie kolejne miejsca gdzie mógłby się realizować. Przez kolejne dwa lata (1957-58), po odrodzeniu się harcerstwa w Polsce, działa jako instruktor komendy Chorągwi Katowickiej ZHP, gdzie otrzymał zadanie zorganizowania harcerskiej służby informacyjnej i drużyn turystycznych.
W tym też czasie rozpoczyna swoją przygodę z Polskim Towarzystwem Turystyczno Krajoznawczym, w którym zostanie: przodownikiem turystyki górskiej (nr 1154), przodownikiem turystyki pieszej (nr 452), członkiem Komisji Opieki nad Zabytkami ZG PTTK, oraz instruktorem krajoznawstwa (po przyjeździe do Lublińca w 1971r. zostanie członkiem zarządu tamtejszego oddziału, w którym rzecz jasna będzie aktywnie działał oraz Zarządu wojewódzkiego w Częstochowie).
Pisze wówczas do lokalnych gazet w tym do tarnogórskiego „Gwarka”.
Kolejne dwa lata (1958-1960) to przygoda w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Katowicach, gdzie pełni funkcję kierownika działu, kolejne dwa lata (1961-63) to praca w księgarni Domu Książki w Katowicach, jako zastępca kierownika i wreszcie od 1963 do 1971 pracuje jako instruktor w dziale lustracji Przedsiębiorstwa Upowszechniania Prasy i Książki „Ruch” w Katowicach.
Jakby tego było mało w latach 1957-58 studiuje zaocznie w Centrum Kształcenia Korespondencyjnego Bibliotekarzy w zakresie bibliotekarstwa. Studia te kończy egzaminem dyplomowym w MBP w Katowicach.
W międzyczasie zakłada rodzinę. Żeni się z Marianną z domu Mamak. Na świat przyjdą jego dzieci Andrzej (1961) i Ewa (1963). Jednak życie rodzinne nie układa się – Michał nie może pogodzić bycia rodzicem i działaczem. Rozwodzi się.
W 1971r. przeprowadza się do Lublińca. Tutaj poznaje swoją drugą żonę Elżbietę z domu Różycką mikrobiologa, kierowniczkę laboratorium Szpitala Neuropsychiatrycznego w Lublińcu i po raz kolejny rzuca się w wir działań na przeróżnych niwach.
Najpierw pracuje jako redaktor lublinieckiego oddziału „GWARKA”, w tym tez czasie wstępuje w szeregi Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Lublinieckiej, a gdy po reformie administracyjnej w 1978r. zmieni nazwę na Stowarzyszenie Miłośników Lublińca, zostanie jego prezesem (trzykrotnie.), będzie też pełnił funkcję sekretarza, wiceprzewodniczącego i członka zarządu.
Od 1972 do 1974r. Michał Sznapka pełni funkcję zastępcy kierownika wydz. Oświaty i Kultury Powiatowej Rady Narodowej w Lublińcu. W tych też latach studiuje na Wydziale Nauk Społecznych w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku – socjologia dziennikarstwa – kończy je otrzymując dyplom mgr. dziennikarstwa. Równocześnie studiuje na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach na kierunku związanym z prawem i administracją.
Michał Sznapka udziela się w lublinieckim oddziale Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. Za aktywną działalność w nim w 1977r. otrzymał odznakę „Za zasługi dla województwa częstochowskiego”.
Dzięki studiom w Katowicach, otrzymuje pracę w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w Lublińcu, gdzie przez następne 14 lat (od 1975 do 1989r) będzie kierownikiem działu organizacyjno-prawnego (to najdłuższy w karierze zawodowej Michała Sznapki – angaż w jednym miejscu).
W latach 1980 – 1981г działa w Solidarności i w Wojewódzkiej Radzie Kultury. Jak sam pisze „na szczęście omija mnie internowanie”.
Michał Sznapka nie zapomina o dziennikarstwie. W 1986r. jest współredaktorem „Szkiców Lublinieckich” (współredagował numery 1,2,3,4,8 i 9),
a w 1992 w współtworzy gazetę „Nowiny Lublinieckie”. W międzyczasie zmienia pracę, bowiem w 1989r. zostaje kierownikiem działu gromadzenia i opracowywania w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lublińcu, a po roku jego dyrektorem przez kolejne dwa lata.
Nadążyć za Michałem Sznapką nie było łatwo. W 1987r. zostaje wybrany do zarządu lublinieckiego oddziału Stowarzyszenia „Wisła-Odra” – pełni w nim funkcję przewodniczącego Komisji Rewizyjnej. Jest także członkiem oddziału częstochowskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki, członkiem Prezydium Rady Krajowej Regionalnych Towarzystw Kultury. Jest działaczem ruchu antyalkoholowego -członkiem Społecznego Komitetu Przeciwalkoholowego.
W 1991r. zostaje członkiem Towarzystwa im. Edyty Stein, w którym współpracuje z panem Sylwinem Bechcickim.
Michał Sznapka nie zapomina o harcerstwie. Od 1996r. jest aktywnym członkiem Harcerskiego Kręgu Seniora przy Hufcu ZHP Lubliniec.
W tym samym roku – 1996r. pełni funkcję członka Komisji Rewizyjnej Chorągwi Katowickiej.
W 1997r. pomaga w redakcji Monografii Wypoczynkowego Hufca ZHP w Lublińcu opracowywanej z okazji jego 30 lecia.
W 1998r. phm. Michał Sznapka zostaje przewodniczącym Komisji Historycznej działającej przy lublinieckim Hufcu. W 2003r. jest członkiem Komisji Rewizyjnej Komendy Hufca ZHP Lubliniec.
Tak niezwykła działalność na wielu kierunkach nie mogła przejść niezauważenie, toteż w 2003r. Michał Sznapka otrzymuje za działalność kulturalną i propagowanie małych Ojczyzn – Nagrodę im. Juliusza Ligonia.
Oczywiście to nie jedyne jego wyróżnienie. Michał Sznapka został odznaczony: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Odznaką „Zasłużony Działacz Turystyki”, Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”, Złotą Odznaką „Za opiekę nad zabytkami”, Złotą Odznaką „Zasłużony popularyzator wiedzy”, Srebrnym Krzyżem Zasługi ZHP, Honorową Odznaką PTTK.
Michał Sznapka zmarł 19 lipca 2012 w Chorzowskim Domu Opieki PCK, w którym przebywał przez ostatnie lata życia (tam również działał w Samorządzie Domu, a nawet został jego przewodniczącym). Został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach.
Na podstawie:
Wspomnienia – Andrzej Sznapka
Biogram – Michał Sznapka
Materiały Hufca ZHP Lubliniec
Kronika Publicznej Biblioteki Miejskiej w Lublińcu
Trybuna Robotnicza, 1950, nr 146
Gazeta Częstochowska, 1987, R. 32, nr 1
Kroniki Towarzystwa Edyty Stein w Lublińcu
Materiały i zdjęcia – Andrzej Musioł
